آرتریت روماتوئید

آرتریت

آرتریت روماتوئید

آرتریت روماتوئید یکی از بیماری های روماتیسمی میباشد که در حیطه تخصص روماتولوژی می باشد.

آرتریت روماتوئید شایعترین آرتریت التهابی است که در همه گروههای نژادی و در سراسر دنیا دیده می شود. امروزه علیرغم فهم بهتر از علل بوجود آمدن بیماری، در دسترس قرارگرفتن معیارها و تست هایی تشخیصی جدیدتر، تشخیص بهتر و زودرس و تأثیر قابل توجه درمان های نوی روی پیش آگهی و عملکرد بیماران تاثیر بسزائی داشته است.

آرتریت روماتوئید یک بیماری مزمن التهابی و خود ایمن می باشد که همه سیستم ها را می تواند گرفتار نماید، ولی بیشتر از همه مفاصل را درگیر می کند. 

این بیماری مختص سن خاصی نیست و در افراد پیر و جوان و حتی بچه های کوچک دیده می شود. تقریبا یک درصد افراد هر اجتماع به این بیماری مبتلا می شوند. لازم است بدانیم که اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده نشود و درمان مناسب صورت نگیرد سبب تغییر شکل مفاصل و اندام ها خواهد شد. بیمارانی که به این بیماری مبتلا می شوند لازم است تحت نظر متخصصین روماتولوژی باشند و بر حسب شدت بیماری از روش های درمانی سبک یا سنگین استفاده نمایند.

چرا آرتریت روماتوئید اتفاق می افتد؟

آرتریت روماتوئید یک بیماری خود ایمن است. هنگامی که سیستم ایمنی بدن به پرده مفصلی حمله می کند، در اثر التهاب ناشی از واکنش های ایمنی، درد و تورم مفصلی ایجاد می شود. در آرتریت روماتوئید علاوه بر درد و تورم مقاصل، ممکن است تب ، بی اشتهائی و کاهش وزن نیز بوجود آید.

همچنین ممکن است بافت های دیگر بدن نیز مبتلا بشوند. علت دقیق ایجاد این بیماری معلوم نیست ولی ممکن است در یک زمینه ژنتیک مناسب و تحت تاثیر عوامل محیطی مثل عفونت های ویروسی یا باکتریائی، عوامل شیمیائی، سیگار و استرس های روانی یا فیزیکی این بیماری بوجود آید.

آرتریت روماتوئید یک بیماری خود ایمنی است:

خود ایمنی یک پدیده ایست که در آن به بافت های بدن توسط سیستم ایمنی خودی مورد حمله قرار میگیرند. سیستم ایمنی در بدن ما برای نابود کردن مهاجمان نامطلوب از جمله عوامل عفونی طراحی شـــــده است. در فرد مبتلا به بیماری خود ایمن، موادی بنام آنتی بادی ایجاد می شود که به بافت های خودی حمله می کند و سبب ایجاد التهاب بافت ها شده و در نهایت به تخریب آن ها می انجامد. در مورد آرتریت روماتوئید، سیستم ایمنی بدن آنتی بادی ها را به دیواره مفاصل ( سینوویوم ) می فرستد و آنها به جای حمله به باکتری های مضر و ویروس ها به بافت های مفصلی حمله می کنند.

تشخیص آرتریت روماتوئید:

تشخیص آرتریت روماتوئید در درجه اول بر اساس شرح حال و معاینه بالینی می باشد که توسط متخصص روماتولوژی مشخص می شود و با آزمایشات لازم تایید می شود.

نقش آزمایش خون:

آزمایشات خون، تشخیص آرتریت روماتوئید را قطعی نمی کند اما روماتولوژیست را در تشخیص کمک می کند. آزمایش خون پیشرفت روماتیسم را نیز می تواند نشان بدهد.

بعد از اینکه آرتریت روماتوئید تشخیص داده شد آزمایشات خون برای نظارت بر عوارض دیگر بیماری و همچنین عوارض داروهای ضد روماتیسمی بصورت دوره ای و بر حسب اینکه بیمار از چه نوع داروهائی استفاده می کند لازم است انجام گیرد. باید بدانیم که داروهای ضد روماتیسم که در آرتریت روماتوئید تجویز می شود، می توانند عوارض زیادی بر روی مغز استخوان، کبد، کلیه ها، عضلات، چشم، قلب و ریه و استخوان ها بگذارند و لذا در پیگیری های بیماری و در نوبت هائی که بیمار دیده می شود به همه این عوارض باید دقت بشود و بر حسب شرائط بیمار و آزمایشات میزان داروها تنظیم بشود.

عکس برداری:

عکس برداری می تواند به تایید تشخیص کمک کند ولی همیشه برای تشحیص ضروری نیست. فراموش نکنید تشخیص قطعی بیماری باید توسط روماتولوژیست داده بشود. معمولا یک پزشک روماتولوژیست بهترین تشخیص را خواهد داشت.

خلاصه ای از علائم آرتریت روماتوئید:

یکی از شایع ترین علائم آرتریت روماتوئید خشکی صبحگاهی مفاصل است. احساس درد در مفاصل دست ها ، پاها، زانوها و آرنج ها که معمولا بطور قرینه می باشد از شایع ترین علایمی هستند که موجب مراجعه بیمار به پزشک می شود و ممکن است فعالیت های فرد را محدود می کند. همانطور که متذکر شدیم اگر این علائم بطور قرینه در دو طرف وجود داشته باشند می تواند به تشخیص کمک بکند.

ورم بندهای انگشتان و یا مفاصل ، تورم حداقل یک یا چند بند انگشت یا مفاصل بزرگ وکوچک اگر برای بیش از شش هفته باقی بماند می تواند یک علامت محکم برای آرتریت روماتوئید باشد.

احساس وجود توپی های کوچک در زیر پاها. افراد مبتلا به این بیماری خیلی وقتها احساس را رفتن روی توپ گلف یا درد و تورم در زیر پا را دارند.

احساس وجود برجستگی هایی در ساعد و آرنج ها

فرد معمولا علائمی شبیه سرماخوردگی از جمله تب و خستگی مزمن را احساس خواهد کرد.

همچنین برجستگی های کوچک زیر پوستی عارضه شایع دیگر این بیماری است. این برجستگی ها معمولا در ناحیه آرنج و گاهی در پنجه پاها ایجاد می شود و در صورت تماس با شی خارجی و یا پوشیدن کفش، تشدید خواهند شد.

اگر یک جمع بندی کلی در خصوص علایم و نشانه های آرتریت روماتوئید بخواهیم انجام دهیم این است که ، علائم زیر در این نوع روماتیسم دیده می شود:

خشکی صبحگاهی در مفاصل

درد مفصلی بطور قرینه

تورم مفاصل بطور قرینه

ضعف و خستگی

ندول‌های روماتوئید

درمان:

همانطور که گفته شد بیماری روماتوئید یک بیماری مزمن است. در این قبیل بیماری ها درمان داروئی قطعی که سبب بهبودی کامل بشود و بتوانیم داروها را قطع بکنیم وجود ندارد ولی برای پیشگیری از تخریب مفاصل باید از داروهای شناخته شده ای که امروزه در دسترس می باشد و بر حسب شدت بیماری که از یک بیمار تا بیمار دیگر متفاوت است استفاده کرد. البته در موارد معدودی (حدود ۱۰ درصد موارد) بیماری کاملا خاموش می شود و داروها را میتوان قطع کرد.

اکثر موارد بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید با داروهای تجویز شده زندگی راحت و بدون درد دارد و مثل همه افراد جامعه زندگی معمولی خود را خواهد داشت. از آنجا که درسال های گذشته روش های درمانی موثر در دسترس نبود، بیماران مبتلا به این نوع روماتیسم بشدت دچار معلولیت و از کار افتادگی می شدند، ولی امروزه با روش های درمانی مناسب بیماران زندگی نسبتا طبیعی دارند و با سایر افراد سالم اجتماع تفاوتی ندارند.

در مدیریت درمان این بیماران نکات زیر باید رعایت بشود:

آموزش: بیماران مبتلا به  آرتریت روماتوئید لازم است این بیماری را بشناسند و بدانند که این بیماری مزمن است و لازم است داروهای خود را مصرف بکنند. همچنین لازم است عوارض داروها را بدانند و در صورت بروز عوارض فورا به روماتولوژیست خود مراجعه نمایند. معمولا متخصص روماتولوژی در ویزیت های دوره ای خود به همه این مسائل توجه دارد. برای آگاهی به این مسائل بیماران باید از کتابچه ها و رسانه های عمومی و بخصوص از انجمن ها کمک بگیرند. ثابت شده که افرادی که از تحصیلات بیشتری برخوردارند و به این مسائل بیشتر آگاه هستند و با پزشک خود همکاری می کنند، موفقیت بیشتری برای درمان خواهند داشت.

بیماران باید از تغذیه مناسب استفاده بکنند و استراحت کافی از نظر فیزیکی و روانی داشته باشند.

همچنین اطرافیان بیماران باید به مسائل فوق اشراف داشته باشند.

رعایت سایر مسائل بهداشتی، در جهت ثابت نگهداشتن وزن و طبیعی نگهداشتن فشار خون، چربی ها و کلسترول، ورزش های سبک با نظر پزشک مربوطه و تیم پزشکی کمک بسیاری در مدیریت درمان برای بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید دارد.

دارو درمانی: همانطور که ملاحظه میفرمائید دارو درمانی جزئی از درمان آرتریت روماتوئید است. در این نوع روماتیسم لازم است بیماران داروهای تجویز شده توسط پزشک خود را دقیقا مصرف بکند تا از تخریب مفاصل پیشگیری بشود.

معمولا در بیمارانی که بیماریشان تحت کنترل می باشد، بیماران در نوبت های سه ماهه ویزیت می شند ولی گاهی اوقات که بیماری شدید است و میزان داروها زیاد است لازم است بر حسب شدت بیماری در نوبت های زود بزود بیمار دیده شود تا از مشکلات ناخواسته پیشگیری بشود.

همانطور که گفته شد ورزش برای بیماران بسیار حیاتی است و باعث افزایش قدرت و انعطاف پذیری می گردد . درد مفاصل راکاهش داده است و افسردگی ناشی از بیماری را می کاهـــد.

کاملأ واضح است که وقتی مفصل شما دردناک است فکر کردن به راه رفتن یا شــــنا کردن حتی برای مدت کم نیز باعث عقب نشینی شما می گردد.

احتیاجی نیست شما مثل یک دونده ماراتون و یا یک شنا گر المپیک عمل کنید تا علامت های مفاصل شما کمتر شود. حتی ورزش های سبک و معمولی نیز می تـــواند باعث کمتر شدن درد شما و حفظ سلامت شما گردد. وقتی روماتیسم شما را به عدم تکان خوردن تهدید می کند ورزش می تواند شما را به حرکت وا دارد. تمرین و ورزش های سبک که تحت نظر متخصصین تیم پزشکی باشد می تواند در بهتر کردن سلامتی و تندرستی شما بدون آسیب به مفاصلتان به شما کمک کند.

ورزش می تواند:

ماهیچه های اطراف مفصل شما را قوی می کند.

قدرت استخوانهایتان را حفظ می کند.

به شما قدرت و انرژی بیشتری در طول روز بدهد.

خواب راحت تری در شب خواهید داشت.

به کنترل وزن شما کمک بکند.

به شما احساس خوبی راجع به خودتان می دهد و حس بهتر بودن و سالم بودن را در شما تقویت میکند.

ممکن است شما فکر کنید ورزش باعث بدترکردن دردهایتان گردد در حالی که اینطور نیست . کـــــــم بودن تمرینات و ورزش در واقع باعث بیشتر کردن دردهایتان و خشکی مفاصل شما می گردد. این به خاطر اینست که قوی کردن بافت و ماهیچه های اطراف مفاصل در حفاظت و حمایت استخوان های شما نقش حیاتی دارنــــد. ورزش نکردن باعث ضعف ماهیچه هائی می شود که در حمایت عضلات و استخوان های شما نقش دارد و از مشکلاتی که در روند بیماری ایجاد می شود پیشگیری می کند.

منبع: وب سایت دکتر اکبریان

اطلاعات بیشتر درمورد بیماری های مفاصل و استخوان را اینجا بخوانید.

ارســال دیــدگــاه